مسجد جامع؛هویت شهر

وقتی به عکسها و نقشه های قدیمی شهرهای ایران نگاهی بیندازیم در میان ساختمانها ، معابر و فضاهای شهری گنبد فیروزه ای مسجد و مناره هایش بیشتر از هر نمایی  خود را نشان می دهد ، پیران آن دیار با مشاهده گنبد لبخندی بر لبهایشان نقش می بندد و با اندکی سکوت نام نیک حاج آقای روحانی مسجد را به زبان می آورند و برایش از سر صدق فاتحه ای می خوانند و ابهت مسجد و امور خیری که امام جماعت انجام می داد و نقش مسجد جامع شهر در تحکیم خانواده و گره گشایی مشکلات را به یاد می آورند و آن روزها را خاص می پندارند در شهر خود ما شوشتر هم مناره مسجد جامع نماد شهری بوده است و در مورد نقش آن در سنتهای قدیم حکایتهایی بسیار نقل می شود .

مسجد جامع در هر شهر نماد با شکوه وحدت و همدلی و نمایشگاهی از اندیشه انسان مدارانه و خیر خواهانه اهالی بود ، شخصیتهایی که در روند تحولات تاریخی تاثیر بسزایی داشته اند و نام نیک آنها ماندگار است عمدتا" دراین مساجد ابلاغ پیام و نقش آفرینی نموده اند همچنین منابر و مواعظ این بزرگان در ایجاد ارتباط و تشکیل صفوف مرصوص در همه زمینه ها و ارائه نمایش باشکوه نمار جماعت و اولویت گرفتن نماز بر همه امور از درون شبستان مسجد سرچشمه گرفت و به اوج رسید ،

این ارتباط توانست در همه عرصه ها نقش سازنده ای ایفا کند ، باورهای اعتقادی مردم را تحکیم بخشد ،انسجام اجتماعی را فراهم آورد و ضمن ارتقا توان فکری ،مراودات اجتماعی نیز گسترش یابد و از درون این مراودات مقابله با بدخواهی و ناهنجاریها شکل گیرد و نیازها و حوائج جامعه اطراف شناخته شوند و به آنان هم پاسخ گفته شود .

جامعیت این مساجد در تصمیم گیریها و تصمیم سازیهای اجتماعی و ملجا دانستن این اماکن از سوی مردم بی پناه ، نقش ممتاز روحانیت را در بسیج عوامل جامعه و پر کردن خلا موجود به خوبی نشان می داد و فروغ این نقش حاکمیت را وادار می کرد برای پاسخگویی و دفاع از ارزشهای اجتماعی مراقب رفتار خویش باشد و در اجرای هر امری با نظرسنجی از میزان رضایتمندی روحانیون بویژه امام جماعت مسجد جامع اقدام می نمود .

پروسه مرجع و ماوا بودن مسجد جامع در تحقق اعتقادات و باورها و محور قرار گرفتن روحانی موجب اعتماد مردم به این فضاها می گردید و آن را مرکز ثقل تجمعات آرمان خواهانه و حق طلبانه می نمودند که در این نگاه عمیق اخلاقی مسجد محورهم افزایی  می شد و اختلافات به حداقل می رسید و ثمره این همدلی امنیت روانی و مصونیت اخلاقی بود که نشاط و شادابی با خود داشت.

متاسفانه در سالهای اخیر این سنت حسنه مسجد محور فراموش گردیده و نگاه به مساجد به یک نگاه رسمی دولتی تبدیل شده است و ائمه جماعات به دلیل بخشنامه های متعددی که از سوی نهادهای مختلف دولتی صادر می شوند نقش محوری خود را فراموش کرده اند و چرخه مسئولین با تغییر دولتها فراز و فرود مساجدها را تعیین می کنند که نقش و جامعیت این مساجد تحت الشعاع قرار می گیرد و جایگاه انها در حد یک نهاد رسمی دولتی تنزل می یابد و در کنار این معضل نیز برگزاری بسیاری از مراسمات و آیینهای مذهبی در اماکنی غیر از مسجد این امر را مضاعف می کند .

امروز اگر از اکثریت شهروندان درمورد مکان مسجد جامع سئوال شود موقعیت و آدرس آن را نمی دانند و نمی شناسند و درکشور به خصوص مراکز استان روال به شکلی است که مساجد جامع تحت الشعاع مساجدی قرار گرفته اند که مقامات رسمی و صاحب منصب اداری به آنها نظر داشته و امکان تجهیز آنان را فراهم کرده اند و مساجد جامع شهرها را به دلیل قدمت تاریخی به موزه سپرده اند و با ثبت ملی آن مساجد،با محدودکردن تردد در آن نتوانسته اند کارکرد این مساجد را در معرفی هویت تاریخی و ایجاد پناهگاه ایمن فکری و عقیدتی مردم در ادوار مختلف تعیین و تبیین و استمرار بخشند!

 باید نقش محوری مسجد جامع را در درون شهرها با حفظ جایگاه و اهمیت همه مساجد احیا کنیم تا حیات فکری و اعتماد مخاطبین رونق گیرد .

مسئولین و نهادهای رسمی  بیش از همه به نقش فرهنگ سازی مسجد واقف باشند و توجه نمایند که تمرکز در برنامه ها تسلط بر داده ها و تحکیم یافته های منطقی را در برخواهد داشت که قطعا" چنین رسالتی در وظیفه سازمانی لحاظ شده است و نباید مورد غفلت قرار گیرد و لزوم تقویت نگرش  مسجد جامع محوری را درون کالبد شهرضروری می سازد.

به عنوان مثال هر کدام از شخصیتهای کشوری و مسئولین رده بالای ملی مراسمی داشته باشد و یا یادمانی رسمی از سوی دولتیان برگزار شود در پایتخت عمدتا" مسجد نور در میدان فاطمی در نظر گرفته می شود ! همینطور در اهواز به همین منوال در مسجد ارشاد واقع در فلکه ساعت برگزار می گردد! شاید این مساجد به دلیل نزدیکی با ساختمانهای دولتی باشد که بهانه مناسبی نیست! اگر از شرکت کنندگان در مراسم آدرس مسجد جامع اهواز یا تهران پرسیده شود کمتر اطلاعی را خواهی یافت! و این امر غیر قابل قبول است !

مسجد جامع نماد هویت دینی و انقلابی و فراز و فرودهای تاریخی شهر است که فراموشی و بی توجهی به آن حکایت غمبارنسلی می شود که فردا مدیریت جامعه را بعهده خواهد گرفت ،مسجد جامع تاریخچه مستند شهر می باشد .

استاندار محترم با برگزاری مراسم ختم اخوی خود در یکی از مساجد منطقه ای محروم از اهواز برای تغییر این نگرش گام برداشت ولی کافی نبود بهتر می بود در آن مکانی که پر از حکایتهای تاریخی از اهواز است و گلدسته هایش سر را به سوی آسمان بلند می کند و کاشی هایش نام مسجد جامع را بر خود نوشته اند حضور می یافت تا اعلام کند من ریشه در این خاک دارم و نیاکان من در فراز و نشیبهای تاریخی این دیار حضور داشته اند و من میراث دار این فرهنگ غنی و نستوه هستم تا دیگران این درس را از بر شوند هر چند حرکت بدیع ایشان نیز قابل تقدیر است.

مساجد جامع در کشور ایران ستاد فرماندهی رزم انقلابی و تقویت بنیانهای فکری مردم بودند و از درون محراب آنها فرمان لغو امتیاز تنباکو، لغو کاپیتولاسیون،قیام علیه شاهان و.....توسط روحانیت صادر گردید ، آنجا انوارش تاریخ را پر فروغ نمود ریرا از سر صدق و صفا روشنایی دادند .

در قدیم هر بیانیه ای که برای مردم ضرورت داشت در این مساجد قرائت می شد و یک رسانه  قابل اعتمادبود، همه از فقیر و غنی در کنارهم به نماز جماعت می ایستادند، اطلاعات و اخبار از آنجا به سراسر شهر منتشر می شد (رشد و توسعه تکنولوژی و ارتباطات نافی این مقوله نیست)،مراسمات مذهبی و اعیاد بصورت جامع و با شکوه خاص توسط مردم در آن برگزار می گردید ، حتی آب انبارها در مسجد بودند و میراب از درون مسجد آب تهیه می کرد .

با تاسف بعضی از مسئولین و مدیران البته از سر خیر خواهی حسینیه ها یا مساجدی در نزدیکی یا همجوار مساجد قدیمی بنا کرده اند و مراسماتی در آن برگزار و دیگران را به آنجا دعوت می کنند!  رونق این اماکن همراه با عمر مدیریتی است زیرا به مشارکت جمعی تکیه ندارد و متکی به فرد است ! گاهی موجب انشقاق نیروها هم می شوند  و دربهای این اماکن برخلاف مساجد جامع در موسم حضور آن مسئول بازهستند که باید این رفتار را بازنگری کرد و زیان وارده بر افکارعمومی را سنجید و متولیان دقت بیشتری کنند و در فرصتهای مناسب هدایت افراد را به مسجد جامع به عهده بگیرند.

مسجد جامع یزد؛ بلندترین مناره جهان

مسجد جامع یزد با بلندترین مناره های جهان ، مسجد جامع عتیق اصفهان به عنوان دایره المعارف هنر و معماری اسلامی ایران زمین  که در فهرست آثار جهانی قرار گرفت،  ،مسجد جامع شوشتر دارای مهندسی ترین ستونهای سنگی، مسجد جامع خر مشهر که نماد مقاومت ملت ایران است و نصب پرچم ایران در روی گنبد آن در سوم خرداد توسط رزمندگان نمایش اسلام خواهی این دیار بود و هست و مسجد  ...،مساجد جامع هنرمندی معماران ایرانی و زیبایی تفکر توحیدی و شکوه همگرایی را برای جهان به نمایش می گذارد یعنی آنچه که امروزه به آن سخت نیازمند است.

/ 3 نظر / 39 بازدید
تبديل وبلاگ به سايت

سلام دوست عزيز ميدوني تا حالا چند بار کل وبلاگهاي سرويس دهندگان وبلاگ رايگان با کل اطلاعاتشون از بين رفته؟! ولي با داشتن وب سايت اختصاصي هيچ وقت خطر از بين رفتن اطلاعات و نوشته ها شما را تهديد نمي کنه. فقط با 48 هزار تومان ميتوني يه وب سايت اختصاصي با آدرس اختصاصي داشته باشي. هم امکاناتش خيلي خيلي بيشتره ، هم ميتوني ايميل اختصاصي داشته باشي و .... توضيحات بيشتر تو اين صفحه هست: www.blog.webgar.com

تبديل وبلاگ به سايت

سلام دوست عزيز ميدوني تا حالا چند بار کل وبلاگهاي سرويس دهندگان وبلاگ رايگان با کل اطلاعاتشون از بين رفته؟! ولي با داشتن وب سايت اختصاصي هيچ وقت خطر از بين رفتن اطلاعات و نوشته ها شما را تهديد نمي کنه. ميتوني يه وب سايت اختصاصي با آدرس اختصاصي داشته باشي. هم امکاناتش خيلي خيلي بيشتره ، هم ميتوني ايميل اختصاصي داشته باشي و .... توضيحات بيشتر تو اين صفحه هست: www.blog.webgar.com

تبديل وبلاگ به سايت

سلام دوست عزيز ميدوني تا حالا چند بار کل وبلاگهاي سرويس دهندگان وبلاگ رايگان با کل اطلاعاتشون از بين رفته؟! ولي با داشتن وب سايت اختصاصي هيچ وقت خطر از بين رفتن اطلاعات و نوشته ها شما را تهديد نمي کنه. ميتوني يه وب سايت اختصاصي با آدرس اختصاصي داشته باشي. هم امکاناتش خيلي خيلي بيشتره ، هم ميتوني ايميل اختصاصي داشته باشي و .... توضيحات بيشتر تو اين صفحه هست: www.blog.webgar.com